Activiteiten > Reisverhalen > Russia - Pjotr

Russia - Pjotr

Na alweer bijna 2 maanden in het Siberische Tomsk vond ik het weleens tijd worden voor een verhaaltje over mijn belevenissen hier. Om maar te beginnen met een antwoord op de altijd terugkerende vraag over de temperatuur: de Siberische lente begint wat frisjes, een graad of 3 onder nul vandaag, met op sommige plekken een cm of 70 sneeuw (zojuist nog lekker op de schaats gestaan). Overigens schijnt de zon hier wel enorm vaak en dat in combinatie met een bijna altijd stralend blauwe hemel zorgt ervoor dat je niet de hele dag onder de warme dekens wilt blijven. De komende dagen gaat de temperatuur in de plus wat als gevolg zal hebben dat straten rivieren worden. Begin Mei kan ik met een beetje geluk zomaar mijn zwembroek aantrekken: er heerst hier een extreem landklimaat. Bomen en planten doen er nauwelijks 2 weken over om tot volledige bloei te komen. Afgelopen weken waren redelijk aan de koude kant (-5 tot - 25 overdag) wat zelfs hier in Tomsk ongewoon is in Maart. Februari daarentegen was zacht waardoor ik onder andere een aantal keer hebben kunnen langlaufen.
De lente begint hier op de kalender trouwens officieel op 1 maart en na 4 a 5 maanden echt winter moet dat gevierd worden ook: nog meer mensen dan gewoonlijk drinkend op straat. Ik kijk er sowieso al niet meer vreemd van op als ik een enkeling om 8.00 s’ochtends met een biertje in de hand naar het werk zie lopen.

Om maar meteen door te gaan op het cliché beeld dat veel buitenlanders van Russen hebben: ja Russen en drinken kunnen inderdaad niet los van elkaar worden gezien. Veel Russen werken nog steeds 50 uur in de week (incl. zaterdagochtend) voor een hongerloontje, maar als ze eenmaal vrij zijn gaan ze ook los, jong en oud. Feestdagen bijvoorbeeld worden hier vaak dagen achtereen gevierd en uiteraard hoort daarbij een slokje... 8 maart bijvoorbeeld was ‘internationale dag van de vrouw’ en dat willen de dames hier weten ook!

Zal later meer vertellen over ‘de Rus’ en het leven hier in Tomsk. Jullie willen waarschijnlijk eerst weten hoe het gaat met Zhenya. Antwoord: geweldig! Hoewel ik officieel op de campus woon in een flat voor internationale studenten, ben ik het grootste deel van mijn (vrije) tijd met haar: dat zegt genoeg denk ik. We hebben natuurlijk ook wat in te halen na 6 maanden

In mijn flat ben ik met name om te studeren en natuurlijk om biertjes te drinken! Heb vooral contact met een aantal (Grieks) Cyprioten, een kerel uit India en met 2 meiden van het British Council: een Ierse en een Schotse.

Kort even een paar woorden over Tomsk: de stad wordt hier weleens het Siberische Oxford genoemd: er zijn 6 universiteiten en een aantal instellingen/instituten voor onderzoek. In de stad wonen 500.000 mensen, waarvan ongeveer 1 op de 6 student is. Lokale Russen zijn trots op hun stad en hebben daarom nog een 2e nickname bedacht: het Siberische Athene. Kan me wel ietwat bij voorstellen: het centrum bestaat uit een hoofdstraat (Lenin Prospekt) en wat zijstraten met daarin vele mooie klassieke gebouwen van vaak nog voor de Sovjet tijd. Daarnaast zie je overal traditionele Siberische houten huisjes die de stad een sprookjesachtig aanzicht geven. Buiten het stadcentrum is het echter zoals overal in Rusland: eindeloze straten met monotome vaak grauwe woonflats. Vooral de contrasten zijn soms erg groot: er lijkt nauwelijks een midden tussen mooi en lelijk: het ene moment sta je voor een schitterende Orthodoxe kerk en een seconde later de hoek om loop je ineens in een straat met rokende schoorstenen en roestende containers die dienstdoen als garages. Het straatbeeld is bijna nostalgisch: soms waan ik me echt in de jaren 80 (op zich een mooie tijd dus waarom niet nog een keer…). Dit komt bijvoorbeeld tot uiting in de vele Ladaatjes die hier nog volop rondcrossen (met daartussen moderne Westerse en Japanse wagens) en de kleine (altijd te volle) busjes met bloemetjesgordijnen voor de ramen die af en aan rijden (voor wie in Turkije is geweest: het Dolmus idee)

Toch doet zeker niet alles ouderwets of achterhaald aan, integendeel: verbaas me soms hoever mensen hier zijn (Rusland is ook een van de hoger opgeleide landen ter wereld). De contrasten zijn gewoon enorm groot: tussen ouderwets en modern en tussen arm en rijk. Dat extreme zie je ook terug in het karakter van ‘de Rus’ en in het dagelijks leven (daarover later meer).

In Tomsk zien ze (in tegenstelling tot Novosibirsk) niet echt veel westerlingen: de stad is pas sinds 1993 vrij toegankelijk voor ons, dit omdat hier een km of 50 vandaan in Sovjet tijd in het geheim wapens ontwikkeld werden. De plaats waar dat gebeurde, Seversk, staat nog steeds niet op officiele kaarten. Voel me daarom hier op straat soms net een toeristische attractie: altijd nieuwsgierige, onderzoekende of geinteresseerde blikken. Ja, er lopen hier inderdaad relatief veel mooie dames; wat het natuurlijk alleen maar mooier maakt!

Het uitgaansleven springt hier momenteel als een paddestoel uit de grond: er waren al veel nachtclubs en casino’s en de laatste tijd opent er volgens mij zo’n beetje elke week een restaurant, pizzeria of café. Er wordt sowieso veel gebouwd in Tomsk: in het najaar bestaat de stad 400 jaar en dus moet een en ander aangekleed worden.

Tomsk ligt aan de rivier Tomsk en wordt voor een groot deel omsloten door ‘Taiga’: het grootste oerbos ter wereld. Ga daar over een paar weken zeker een kijkje nemen, wie weet heb ik het geluk oog in oog te komen staan met een beer of wolf…

Er moet natuurlijk ook gestudeerd worden:
Mijn onderzoek verloopt lekker. De support vanuit Tomsk Polytechnic University (TPU)is erg goed. Hoorde toevallig gisteren dat mijn universiteit is gekozen tot de 3e beste technische universiteit van Rusland. Heb het met name getroffen met mijn afstudeerbegeleider: een symphatieke man met vele relaties binnen de universiteit waardoor ik bij management en docenten overal zo naar binnen kan lopen. Voor de geinteresseerden een paar woorden over mijn topic: ik onderzoek de rol van extra-curriculaire activiteiten in de ontwikkeling van het onderwijs binnen TPU. Daartoe interview ik (vanuit een sociaal constructionistisch paradigma) TPU management, docenten, studenten en managers en werknemers in grote bedrijven/instellingen hier in Tomsk.

De Russische taal leer je niet in een paar weken, maar het gaat inmiddels de goede kant op! Heb 8 uur in de week priveles op de Universiteit, samen met een Amerikaan die hier een bedrijf heeft in de meubelindustrie. De feeling voor de taal is er, grammaticaal kom ik stap bij stap verder en op straat red ik me wel met een paar woorden. Het is nu vooral woordjes leren: nagenoeg elk woord wordt uitgesproken met een bepaalde stress op een lettergreep: stress je verkeerd dan verstaan mensen je simpelweg niet. Het is echt een uitdaging de taal volledig onder de knie te krijgen en daarnaast ook wel handig omdat denk ik maar 10 tot 20 % van de mensen hier enigzins redelijk Engels spreken (en dat zijn dan vooral studenten).

De wil bij mensen om Engels te leren is er wel: globalisering doet zich ook hier duidelijk gelden: business is hot (hoewel nog niet volledig vrij van regulaties) en uiteraard kennen ze ook hier MTV. Ik ben gevraagd om een paar uur in de week Engels te doceren aan een groep vrouwen van middelbare leeftijd uit het lokale bedrijfsleven. Dit in het American Institute van Tomsk State University, een andere universiteit hier in de stad. Doe dit inmiddels 2 weken en moet zeggen: bevalt wel!

Om even terug te komen op die globalisering: ik drink hier ook gewoon Bavaria (hoewel ik Tinkov en Sibirski Corona prefereer) en ook aan Campina toetjes geen gebrek. Enerzijds mooi, aan de andere kant ook wel een beetje jammer…

Over eten (en drinken) gesproken: schoonmoeder doet haar best in de keuken: heb inmiddels kennisgemaakt met heel wat keukens uit de voormalige USSR: oa. Oezbeeks, Oekraiens, Georgisch, Dagestaans en natuurlijk typisch Russisch gegeten. ‘Galoepsi’ blijft toch wel favoriet: een mix van gehakt, rijst, ui en wortel gerold in gekookte wittekoolbladeren met een special sausje: lekkerrr.

Wat doe ik zoal in mijn vrije tijd naast Zhenya, lekker eten en biertjes drinken?

Heb heb inmiddels tegen een balletje getrapt: met een team van Cyprioten gespeeld in tournooitje tegen ‘locals’. Omstandigheden: ‘slechts’ – 4, in de sneeuw 5 tegen 5 op een veld ter grootte van een zaalvoetbalveld in een stadion/kooi te midden van 4 flats en wat schijnwerpers. Luid opzwepend muziekje aan, huppelende dames langs de kant, zagende tegenstanders en dronken teamgenoten: het leven kan mooi zijn! Uiteraard wel dik ingemaakt (mijn longen waren na 5 minuten bevroren en sneeuwvoetbal is net als pleintjesvoetbal net ff anders dan de groene weide) maar dat telt natuurlijk niet.

Elke donderdagavond is ‘English Club’: een meeting van buitenlandse zakenlui in town, Russen uit het lokale bedrijfsleven, enkele docenten en soms studenten van mijn universiteit en (hoe kan t ook anders) vrouwen voor wie dit wel een aantrekkelijk gezelschap is. Inhoud: wodkaatje drinken en ouwehoeren over vanalles en nog wat.

Verder de afgelopen tijd onder andere een weekendje weg geweest naar een ontspanningsoord even buiten de stad met als ingredienten: Russisch badhuis, sauna (uiteraard incl. een duik in de sneeuw), langlaufen en relaxen. Het nachtleven in Tomsk is wel ok, wat me vooral opvalt is dat er hier enorm veel wordt gedanst. Los op trance en huppelen op volksdansjes: kan makkelijk samen. Het in Nederland bijna vergeten ‘slowhalfuurtje’ is hier ook nog vaste prik. De ‘piusplein formule’ kennen ze niet in Tomsk: wil je hier naar een café zaterdagavond dan moet je reserveren!

En verder:

Een week of 3 terug was er een Miss verkiezing van mijn Uni, heb een dance-contest meegemaakt (Zhenya heeft meer dan 10 jaar op hoog niveau gestijldanst), sta graag op de schaats, speel weereens een potje schaak en bovenal geniet ik van de vele nieuwe indrukken. Op cultureel gebied is hier ook best veel te doen (o.a. theater) en over een paar weken wordt er weer afgetrapt door de plaatselijk trots: ga zeker een potje bijwonen.

Begin mei gaan we een week rondtrekken en klimmen in het Altaj gebergte: een (naar horen zeggen en zien op internet) wonderschoon natuurgebied gelegen in het grensgebied van China, Mongolie, Kazachstan en Zuid- Siberie: hier een km of 700 naar het zuiden. Daarnaast ben ik van plan, als het even uitkomt met de studie, een stukje Transsiberie Express te doen met als bestemming Irkutsk, gelegen aan het Baikalmeer. Op de terugweg (maar daar wil ik nu nog niet aandenken) uiteraard een daggie Moskou. Roma, Zhenya’s broer, woont er en heeft me al aangeboden de stad te laten zien.

Even wat opmerkingen over de Rus in het algemeen: Russen hebben het lachen op straat inderdaad niet uitgevonden en nors kijken lijkt hier soms net een sport, maar met vrienden onder elkaar is het een omgekeerde wereld! Gek is niet gek genoeg. De cynische humor van ‘de Rus’ is vaak ook echt geweldig.

Als mensen je eenmaal kennen doet men veel voor je. Met name de gastvrijheid die ik ervaar is hartverwarmend. (misschien heb ik wel gewoon geluk gehad...)

Daar staat dan weer tegen over dat het niet vanzelfsprekend is een ouder iemand in een bus een zitplaats aan te bieden…

Het is onmogelijk om een Rus snel door te hebben: eigenlijk zijn ze onvoorspelbaar en op sommige momenten verre van rationeel. Dat kan best irritant zijn, maar over het algemeen kan ik de passie die daarbij hoort wel waarderen.

Regels zijn hier nog steeds zeer geliefd: echter je moet weten welke regels gecontroleerd worden en welke niet: draait er een nieuwe film dan liggen de DVD’s en video’s ervan gelijktijdig in de winkel voor geen geld: iedereen weet het, niemand die er wat aan doet. Zo’n beetje elk bedrijf betaalt hier wit en zwart naast elkaar: controle is er nauwelijks. Wil je daarentegen een vriend uitnodigen uit het buitenland dan laat men je rustig 4-6 weken wachten voor het bemachtigen van een uitnodiging door allerlei regels, controles en bureaucratie. En dat is nog maar 1 voorbeeldje…

Het communistische (hier zegt men socialistische) ideaal zie je uiteraard perfect terug in de woonflats die symbool staan voor gelijkheid en ‘samen de armen ineen slaan’. Wel opmerkelijk in dit verband: stroom en gasverbruik kan je in veel flats bij elkaar aflezen, omdat de meters niet in - maar buiten de woningen zijn geplaatst. Echter deuren van woningen zouden niet misstaan als kluisdeur en velen hebben nauwelijks contact met de buren…Betaalt je buurman de waterrekening niet op tijd dan zit jij ook gewoon lekker zonder (koud!) water…

Kan nog wel even doorgaan maar tot zover even…. Later meer over mijn belevenissen hier en over zaken die me opvallen. Ik wil nog niet naar huis, nog lange niet...

Groeten Pjotr


Voetbalshop.nl
Underwearman.nl

Sponsor

Tilburg University